pangeran-bikeraku/saya = aku = nyong/inyong
aja/saja = ae/wae = bae
banget = banget = pisan
barusan = tembe = mbeke
kamu = kowe = rika
itu = iku = kuwe
jangan = aja/ojo = aja
katanya = jarene = jerene
kenyang = wareg = wareg
lagi = meneh = maning
lapar = ngelih = kencot
lurus = lurus = lenceng
pantai = segara = laut
pulang = mulih = bali
makan = mangan = madhang
mba = mba’ yu = mbekayu
mulai = labuh = labuh
sedang = lagi = agi
sekarang = saiki = siki
tadi = mau = miki

sampel kalimat:
# Inyong kiye minggat sekang Nusakambangan!
Saya ini melarikan diri dari Nusakambangan!

# Baturraden ora mung duwe Pancuran Telu karo Pancuran Pitu, tapi ana juga Pancuran Siji. Takon bae jenenge GS, tulih pada ngerti!
Baturraden tak hanya punya Pancuran Telu dan Pancuran Pitu, tapi juga ada Pancuran Siji. Tanya saja namanya GS, pasti pada tahu!

# Purwokerto? Aja kelalen tempe mendoane, Kang!
Purwokerto? Jangan lupa Tempe Mendoannya, Mas?

#Kang Bawor agi embret/ngode nang Hongkong
Kang Bawor sedang bekerja di Hongkong

# Aring laut/pantai Widara Payung yuh, Kang!
Ke laut/pantai Widara Payung yuk, Mas?

bersamsung….

Sore gemiyen panggonan Balai Desa Panggon Banyu agi akeh warga. Jebule agi ana cara penyuluhan bab musibah sekang Pemrentah Kabupaten Pager Laut Kidul.

Kang Wage: Pak, dadi seliane Pemerintah, dhewek warga ya perlu siap siaga nek

sewektu-wektu ana musibah

Pemrentah: Bener Sampeyan, Kang Wage. Dhewek sekabeane ya perlu jaga-jaga mbok-

mbok ana musibah.

Nanging ana sijine warga sing ora melu meng Kelurahan. Jenenge Mbekayu Rika sing umaeh nang pinggir kali iring wetan. Dheweken ora melu mergane nunggoni umaeh, bojone sing teka meng Kelurahan. Nanging senajen ora melu penyuluhan, Mbekayu Rika ora kalah pinter karo warga liyane.

Pas ana adzan sekang mesjid tengah nDesa, bojone Mbekayu Rika, ora nana liyane ya mung Kang Wage, tembe gutul ngumah sekang melu penyuluhan.

Kang Wage: Assalamu ‘alaikum…Mboke. Agi ngapa koh ora keton?

Mbekayu Rika: Ana apa Ramane? Koh kaya-kayane gugup temen. Ana apa jane ya?

Kang Wage: Kiye nyong ulih penyluhan bab kesiapsiagaan musibah sekang Pemrentah.

Jan sing diomongna padha bae kaya sing diomongna Kowe gemiyen.

Mbekayu Rika: Lah, gemiyen kepriwe, Ramane?

Kang Wage: Mbokan kowe tau melu penyuluhan bab musibah nang Kecamatan Pinggir

Kali Sewu. Kelingan ora jajal?

Mbekayu Rika: O…sing taun gemiyen kae. Iya mulane kaya dhewek aja nganti kelalen,

kudu siap siaga terus, dadine nek sewektu-wektu ana musibah dhewek

wis ora kangelan nggawa barang-barang. Duit, surat berharga, anggon-

anggon sing nempel nang awak, bangsa batere (senter, red), karo obat aja

nganti kelalen dilebokna tas sing maen tur aman, Ramane…

Kang Wage: Kewatir temen sih Rikane, Mboke. Pokoke Mboke percaya bae karo nyong,

nek nyong guwe bojo sing bisa diandelna…hahahaha…!

Mbekayu: Ya ya…ngandel. Padune njaluk dialem be… ora papa koh, Ma…ngalem awake

dhewek…hehehe…!

Isuke Kang Wage lan Mbekayu Rika sibuk ndandani umah.

Kang Wage: Lemari-lemari ya perlu dipasang nempel tembok sing aman, Mboke.

Mbekayu Rika: Barang-barang maen lan penting ya uwis tek amanna!

Terus banjur Awane wong loro guwe mlaku-mlaku nang sekitare umah sing isih akeh alase lan perbukitan. Keton maen alas lan perbukitan sing bentuke undak-undakan (terasering, red) kesorot srengenge. Nang wong kono alas lan perbukitan dijenengi alas Gung Liwang Liwung lan Perbukitan Sejumput Mawar, mergane nang kono ya akeh wit-witan kembang Mawar.

Kang Wage: Maksude digawe talud, terasering ya nggo jaga-jaga nek mbok-mbok lemah

sing nang dhuwur ambrol.

Mbekayu Rika: Ana alat pemantau kedadeyan darurat, bisa muni kaya sirine ya, Ma?

Mbengine Kang Wage lan Mbekayu Rika diundang meng kantor pengawas Alat Pemantau Kedadeyan Darurat (APKD). Kantor kiye alamet nang Kecamatan Pinggir Kali Sewu. Nang kantor wong loror guwe ketemu karo Mas Pakto, penjaga kantor tur ngrangkep pemandu (guide) kanto mbarang.

Komputer: Mangga mlebu bae aja isin-isin Kang Wage lan Mbekayu Rika. Nyong lan

komputer liyane tugase ya ngawasi musibah.

Kang Wage: Lah…ana suara tapi koh ora nana wonge. Kiye suara apa, Mboke?

Mbekayu Rika: Aja wedi Ramane! Wong mung suara komputer koh…

Mas Pakto: Bener Sampeyan, Mbekayu.

Kang Wage: Wah…deneng pinter temen ya…

Mbekayu Rika: Tapi ngomong-ngomong kapan anane kedadeyan musibah, Mas?

Mas Pakto: Hahaha….dhewek ya ora ngerti. Sing ngerti temenan ya mung Gusti

MahaKuasa, ora nana liyane, Mbekayu. Seliyane alat kiye, Pemrentah ya

uwis nggawe panggonan dienggo ngungsi: Bangsal Pengungsian nang

Desane Sampeyan kae, Kang.

Terus isuke Kang Wage lan Mbekayu Rika dibatiri Kang Oerip lan Mbah Sumo tilik meng Bangsal Pengungsian.

Mbekayu Rika: Maen temen ya, Ma…karo umaeh dhewek be isih maen gedung kiye.

Kang Wage: Wong sing nggawe Pemrentah ya maen. Nek ana musibah dhewek

ngungsine meng ngeneh, aman koh! Nang njerone ya ana sarana logistik.

Pokoke maen tur lengkap.

Kang oerip lan Mbah Sumo: Iya..ya…

Diadaptasi sekang Majalah Titen: Menuju Masyarakat Sadar Bencana Edisi No. 13/2008. www.ttnrr.org/titen

Dina kuwe Popo, Lilo karo Ori mlaku-mlaku.
“Apa sih bedane gunung karo bukit?, “ takon Popo maring batir-batire.
“Gunung lewih dhuwur sekang bukit. Gunung dhuwure 600 meter. Nek ora nganti dhuwure semena dijenengi bukit, “ jawab Ori.
“Gunung kuwe isine lapisan watu. Miyen-miyene, mung belet dan waled. Lawas tambah lawas nganti jutaan tahun dadi atos tur dadi gunung, “ Ori nyrocos critane.
Lilo ora gelem kalah karo Ori. “Akire gunung ana lemaeh lan nang dhuwure dadi ana wit-witane kaya alas. Mbok kaya kuwe?, “takone Lilo.
“Bener, Rikane. Satus nggo Lilo!, “ngomonge Ori.
Siki Popo, Lilo lan Ori agi padha numpak montor mabur. Ori nambah maning critane. “Bukit karo gunung ya bisa ana nang laut. Ana sing nganti keton kaya watu karang gutul dhuwure banyu laut. Popo, gunung apa sing metu sekang laut?, “takone Ori karo Popo sing agi ndelengna banyu laut.
“Ah, ndarani nyong ora bisa njawab apa! Ya jelas Gunung Krakatau nang Selat Sunda, apa maning liane mbok ora nana! Hahaha…, ” jawabe Popo karo ngguyu-ngguyu.
“Maen ya Kowe siki tambah pinter, Po. Satus nggo Popo!, “Ori mesam-mesem weruh Popo ngguyu-ngguyu. Sejen maning karo Lilo. Batire padha semringah, Dhweken malah turu bae ket mau. Maklum bae, Lilo wong ndesa dadi nek numpak montor mabur malah kewedhen!

Macem-macem Gunung
Bar medhun sekang montor mabur, Ori, Lilo, lan Popo nglanjutna maning mlaku-mlakune.
“Nang kene seneng. Nang kono seneng. Nang ngendi-ngendi atine inyong seneng, “Ori nembang karo mlaku.

Gunung mati
“Nek gunung kiye njedor, ngeri banget ya, Ri! “ngomonge Lilo nggawe Ori sing ket mau nembang bae ora mandeg-mandeg dadi mandan kaget.
“Apa kabeh gunung sing duwe geni bisa njedor, Ri?, “takone Lilo.
“Ya ora kabeh. Nek njedor sih kepriwe dadine kaya dhewek kiye. Gunung kuwe ana sing gelem njedor tapi ana sing ora. Kaya Gunung Ungaran contone kuwe gunung sing wis mati. Nang wetenge ora nana maning lahar panase, “ngomonge Ori dawa banget.

Gunung turu
“Gunung ya ana sing diceluk gunung turu. Mergane gunung kuwe duwe kawah sing ngetokna kukus sing mambu ora enak banget. Sapa sing ngerti mambu apa kuwe?, “ takon Ori karo Lilo lan Popo.
“Ya mambu welirang, Ri!, “bareng-bareng Lilo lan Popo njawab.
“Pinter…pinter…Tapi gunung kuwe kapan bae isih bisa njedor lho…, “ngomonge Ori.

Gunung aktif
“Nyong tau krungu ana gunung aktif. Apa kuwe, Ri?, “takone Popo.
“Nek kuwe tah gunung sing medeni. Maksude inyong gunung kuwe gelem njedor. Contone kaya Gunung Merapi karo Gunung Kelud. Lah, Popo ngerti mbok Merapi nang ngendi?, “ takone Ori karo Popo sing agi njegong nang suketan.
“Ya ngerti banget, lah. Kaya kuwe koh ditakokna. Merapi ya perek karo umaeh Mbah Maridjan, “ jawabe Popo karo mesam-mesem.
“Alah padune ora ngerti be, ethok-ethoke nyebut Mbah Maridjan mbarang. Merapi kuwe anane mung nang Jogja, Ri!, “jawabe Lilo semangat.
“Ya wis bener kabeh. Merapi wis bola bali njedor. Mulane disebut gunung sing paling aktif nang negarane dhewek Indonesia kiye. Gunung sing arep njedor akeh tandane. Contone kewan-kewan padha medhun, ana kedadean lindhu apa metune wedhus gembel, “critane Ori.
“Wedhus gembel? Masa’ sih wedhus bisa munggah gutul nggunung, Ri. Aja nglomboni, Kowe!, “Popo njaluk penjelasan.
“Ori ora nglomboni, Po. Kaya kuwe koh ora ngandel. Wong-wong Merapi nyeluk wedhus gembel nggo jenengi lamuk panas sing mirip karo wulune domba kuwe, “jawabe Lilo sing gemes krungu ngomonge Popo.

Tapi bocah-bocah nggunung kuwe ora sadar nek gunung nang pereke agi kesuh. Preeteek…preeteeek…preeeteeeek!
“Wah udan awu campur pasir!, “ngomonge Popo.
“Lahare mili kaya kali geni!, “ ngomonge Lilo.
“Dhewek kudu cepet-cepet ngungsi!, “ngomonge Ori.

Ana sing anyar nang laut sing ambane 500 hektar kiye. Ya kuwe anane jaran lima sing bisa dienggo mlaku2 perek banyu laut. Lima-limane sing duwe wong Widara Payung bae, ora adoh-adoh men padha ulih kasil anane panggonanan wisata kiye. Sewane ya murah Rp10 ewu muter sepisanan.
Seliane jaran ya ana blumbang nggo nyilem lan nglangi. blumbang kuwe ya bisa nggo adus2 bar Rika padha dolanan nang laut. Sewane ya murah koh. Ana sing anyar maning ya kuwe arena dolanan voli pantai karo selancar. Jan pokoke kaya nang Sanur, Kang! ora bakalan kesuh menganah!

Maring laut yuh, kang!

Kaya kuwe nek wong Kroya lan sekitare nek aseng batire meng laut kidul.

Laut kidul dienggo jenengan pantai nang wong Kroya kene.

Alame pantai kuwe nang kecamatan Binangun, kabupaten Cilacap.

Nek diitung sekang setapsiun Kroya, ya ana sekitare 10 kilometer.

Araeh mengidul, aja kelalen Kakang lan Mbekayu!

Cepet bae nek agep padha menganah mumpung rame agi akeh sing teka!

Laut (pantai) Widara Payung adoeh sekang Baturraden ya ana sekitare 60 km.

Nek Rikane padha numpak montor apa mobil ya sekitare 45 menit wis bisa gutul kana.

Rutene ana loro:

1) Baturraden-Unsoed Puraketa (Purwokerto)-Alun-alun Puraketa-Patikraja-Bendung Gerak Serayu-Sampang-Gentasari-Kroya-Binangun-Widara Payung.

2) Baturraden-Unsoed Puraketa (Purwokerto)-Universitas Muh. Puraketa (UMP)-RS Margono-Sokaraja-Banyumas-Buntu-Kroya-Binangun-Widara Payung.

Manut Rikane Kakang lan Mbekayu agep liwat sing endi, sing penting gutul laut slamet ya…!

hehehhe….

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.